Leefbaarheid
Met onze visie op leefbaarheid geven we invulling aan de nieuwe beheervragen. Vragen als hoe kan beheer bijdragen aan een prettige woon- en leefomgeving? en wat zijn de wensen van de bewoners/gebruikers?
In onze visie staat de plek en de gebruiker centraal. Of mensen tevreden zijn met hun leef-, woon- of werkomgeving wordt door veel factoren bepaald. De inrichting vormt de basis, maar beheer en gebruik bepalen mede de uiteindelijke (be-) leefbare kwaliteit. Door naar de gebruiker te luisteren en te kijken weet je wat deze belangrijk vindt. Oranjewoud kijkt met een andere blik naar de openbare ruimte, een brede blik....
Met deze gedachten hebben we het appel-model ontwikkeld. De appel bevat zes partjes, die gezamenlijk leiden tot een leefbare plek. Wil men werken aan die leefbare plek, dan moet er aandacht besteed worden aan alle zes partjes en de samenhang van die partjes.
De appel:
Klik op de verschillende partjes van de appel, voor een beeldende uitleg.
We gebruiken de appel ook om de kloof tussen sociale en fysieke disciplines te overbruggen. Het verbindt de fysieke kant (inrichting en beheer) met de sociale kant (gebruik).
Door de verschillende invalshoeken ontstaan een samenhangend beeld over de leefbaarheid van de betreffende openbare ruimte. Met dit beeld gaan we aan de slag om de kwaliteit van de leefomgeving te verbeteren.
Wij hebben onze visie op leefbaarheid naar de praktijk vertaald en een aantal instrumenten ontwikkeld.
De belevingscan
Bij onze aanpak, de belevingscan, stappen we op de gebruiker af en wordt er geluisterd naar hun wensen. Plekken worden geobserveerd, daarbij wordt gekeken naar de inrichting, het gebruik en het beheer. Met de belevingscan geeft Oranjewoud aan op welk onderdeel van de openbare ruimte u als gemeente of organisatie het best kunt inzetten om de leefbaarheid te vergroten.
We richten ons op de quick-wins, dit zijn kleine betaalbare acties die direct uitvoerbaar zijn. Deze acties zijn gericht op een aantal specifieke plekken binnen de wijk. Het aanpakken van deze plekken zorgt voor een positief effect in de rest van de wijk en de gebruikers/bewoners zien meteen resultaat. Op deze manier wordt de (be)leefbaarheid vergroot.
BeBoB (beheerbewust ontwerpen, ontwerpbewust beheren)
BeBoB richt zich op het beheer van de openbare ruimte. In de ontwerpfase wordt niet altijd voldoende aandacht besteed aan beheeraspecten en het gebruik van die openbare ruimte. Na oplevering blijkt vaak dat het ontwerp lastig te beheren valt of dat het beheerbudget ontoereikend is. Bij BeBoB staat de samenwerking tussen beheerder en ontwerper centraal, maar speelt ook de gebruiker een belangrijke rol.
BeBoB is beoogd om een structurele oplossing te bieden voor een goed verloop van projecten. Oranjewoud kan het hele proces begeleiden of per fase instrumenten en methodieken aanreiken.

- Begrippenkader: zodat iedereen dezelfde taal spreekt
- Beleidskader: vaststellen van de kwaliteitsambities
- Visiedocument: ambities voor het project afspreken
- Inrichtingskiezer: benoemen van mogelijke typologieën
- Kostenreferentiesysteem: al in een vroeg stadium berekenen wat de beheer kosten zullen zijn
- Checklist: controle ontwerp
- Monitoring: bewaken van het ontwerp
Zo kan iedereen vanuit zijn eigen vakdiscipline gericht
meewerken aan de gewenste kwaliteit op een plek, in een straat of wijk.
De combinatiekamer
De combinatiekamer is een innovatieve aanpak om in korte tijd de kloof tussen de belanghebbenden van sociale en fysieke disciplines te overbruggen. Dit procesinstrument verbindt de fysieke kant (inrichting en beheer) met de sociale kant (gebruiker). De eindgebruiker staat hierin centraal. De planvorming wordt gemaakt aan de hand van leefstijlen en dagritme. De voordelen van de combinatiekamer zijn groot:
- tijdige inbreng beleidsdisciplines
- gevoeligheden zijn bespreekbaar
- focus op belangrijkste items
- andere mind-set
- snelheid in proces
- bewoner heeft functies in de wijk die passen bij zijn/haar dagritme
In de combinatiekamer komen alle beleidsdisciplines rond de tafel om via laptops vragen te beantwoorden over de gekozen probleemthema's. In één dag worden heldere keuzes over het planproces gemaakt. De combinatiekamer kan worden toegepast op de planvorming van herstructurering op wijk- of buurtniveau, in vastgelopen projecten of bij inbreng van sociale en fysieke disciplines.
Voor meer informatie over deze instrumenten kunt u hiernaast folders downloaden.
Referenties
- Nieuw boek 'Participeren doe je zo…', 2011
Zou het niet mooi zijn als bewoners de verantwoordelijkheid nemen voor het wel en wee van hun eigen woonomgeving? Dat ze hun eigen straat schoonhouden, zuinig zijn op hun omgeving en trots anderen van hun eigen voortuin laten genieten? Gemeente Vlissingen is samen met Advies- en Ingenieursbureau Oranjewoud met deze droom aan het werk gegaan. Het resultaat is een handzaam en inspirerend boek.
Meer
informatie
- Amsterdam, inrichten Picoplein, 2008
Op één level met de klant: Inrichten Picoplein in Amsterdam.
Meer informatie.
- Borne, Integraal veiligheidsbeleid, 2008
In de eerste fase in 2006 heeft Borne een nulmeting gedaan in de vorm van een leefbaarheids- en veiligheidsonderzoek. We herhalen het onderzoek van 2006, zodat de trends en de eerste effecten van Twens zichtbaar worden
Meer
informatie
- Dantumadiel en Tytsjerksteradiel, Opstellen integrale visie voor project Kansen in Kernen, 2009
In opdracht van de gemeenten Tytsjerksteradiel en Dantumadiel gaat Oranjewoud een integrale visie opstellen voor het project Kansen in Kernen. Een visie, ontwerp en uitvoeringsplan voor de herwaardering van de doorgaande wegen in 6 dorpen.
Meer informatie
- Den Haag, Inrichtingsplan wijk Rustenburg-Oostbroek, 2007/2008
De wijk Rustenburg-Oostbroek in Den Haag telt 18.000 inwoners waarvan 50% allochtoon. 80% van de woningen is in particulier bezit. Een groot deel van de woningen stond op de nominatie voor sloop. Deze plannen zijn door de bewoners tegengehouden. De wijk is ontworpen door Berlage en door sloop verliest de wijk haar identiteit. Vervolgens heeft de gemeente veel geld geïnvesteerd in het herinrichten van de openbare ruimte. Een verbetering is te zien, maar het gewenste resultaat is nog niet bereikt.
Meer
informatie
Artikel InnOranje 01.2008: 'Leefbaarheid moet je voelen'
- Deventer, Oranjewoud ondersteunt wijkbewoners de Hoven met toekomstvisie
De Deventer wijk 'de Hoven' is een volle wijk; steeds meer auto's in smalle woonstraatjes en steeds meer groene ruimtes worden ingenomen door nieuwe inbreidingen. Reden voor een aantal wijkbewoners,
verenigd in de taakgroep 'Volop de Hoven', om een toekomstvisie op te stellen voor de lange termijn. Oranjewoud ondersteunt de taakgroep.
Meer informatie
- Dongen, Nieuwbouwwijk De Beljaart, 2008
In de nieuwbouwwijk De Beljaart in Dongen komen ongeveer 2.000 nieuwe inwoners. Voor de wijk is gekozen voor een groen hart; de zogenaamde 'groene long'. Bij de Gemeente dongen staat burgerparticipatie hoog in het vaandel. Ook voor het ontwerp van de 'groene long' worden burgers actief betrokken. Als eerste stap in het ontwerpproces is de jeugdgemeenteraad actief betrokken.
Meer
informatie
- Gilze en Rijen, Burgerschouwen, 2009
Oranjewoud ondersteunt de gemeente in het opzetten van de systematiek, het opleiden van de medewerkers in het begeleiden van de burgerschouwen en verzorgt samen met de gemeente de pilot van de burgerschouwen.
Meer
informatie
- Hellevoetsluis, Buurtaanpak, 2008-2009
Hellevoetsluis heeft de rollen omgedraaid. Niet stadsontwikkeling en beheer maken plannen voor de herinrichting van de buurt Struyten, maar wijkbeheer verzorgt de totstandkoming van ontwerpen voor een nieuwe inrichting. Insteek van deze aanpak is, om burgers, zoveel mogelijk bij alle gebeurtenissen in hun buurt te betrekken. Het zijn dan ook de bewoners geweest die naar aanleiding van een presentatie voor oranjewoud gekozen hebben voor het opstellen van ontwerpen.
Meer
informatie (2008)
Meer informatie (artikel 1 2009)
Meer informatie (artikel 2 2009)
- Lansingerland, Buurtaanpak, 2009
In de gemeente Lansingerland werkt Oranjewoud in de Oranjebuurt aan een pilotproject met burgerparticipatie. Samen met de gemeente, de woningbouwcorporatie 3B Wonen, politie en de Wijkvereniging Berkel-Dorp is een projectgroep gevormd. Door middel van bewonersateliers en afstemming met organisaties in de wijk wordt een actieplan ontwikkeld, waarin een ontwerp voor de herinrichting van de buitenruimte en sociale maatregelen opgenomen zijn. De eerste schop is inmiddels tijdens de feestelijke start in de grond gegaan.
Meer informatie
- Meppel, Regisseur van de duurzame en leefbare binnenstad, 2009
De binnenstad Meppel gaat de komende jaren op de schop. Het vervangen van de riolering begint in mei en vervolgens wordt de openbare ruimte van de diverse straten en pleinen heringericht. Een groot project waarbij processturing en communicatie met de verschillende actoren heel belangrijk is en wordt ingevuld door Oranjewoud.
Meer informatie.
- Rijssen, Meetlat beleving en kwaliteit van het water, 2008
Aan de westzijde van kern Rijssen wordt een ecologische verbindingszone aangelegd. De landelijke afvoer wordt hierop aangesloten, en afgekoppeld van de watergang de Maatgraven. Hiermee is er geen watertoevoer meer vanuit landelijk gebied op de Maatgraven, er is alleen voeding vanuit grondwater en de riooloverstorten in stedelijk gebied. De gemeente Rijssen-Holten heeft Oranjewoud gevraagd onderzoek te doen naar het effect van deze scheiding in het deel van de Maatgraven dat tussen de woonwijken doorloopt. Met name wordt de beleving van het water genoemd. De gemeente wil graag weten met welke maatregelen de beleving en de kwaliteit van het water kunnen worden gegarandeerd.
Meer informatie.
- Schagen, de beleving als input voor ontwerp herinrichting, 2009
De gemeente Schagen gaat in 2010 de Patrijzenhof opnieuw inrichten. De gemeente wil hiermee de kwaliteit van de leefomgeving verbeteren. Het project bestaat onder meer uit het herbestraten van de wegen en de parkeerplaatsen en een aanpassing van het groen. Oranjewoud is gevraagd om het ontwerp te maken. De gemeente koos voor Oranjewoud door haar onderscheidende aanpak: de belevingscan.
Meer informatie.
- Grip op gedrag Water - eerste ervaringen binnen waterbeheer, 2008
De businessgroep Water & Klimaat heeft inmiddels de eerste ervaringen opgedaan met Grip op Gedrag Water. In opdracht van Waterschap Aa en Maas hebben we met behulp van deze methodiek in twee workshops
met vertegenwoordigers van gemeente 's Hertogenbosch, Brabant Water en het waterschap geanalyseeerd hoe duurzame onkruidbestrijding op bedrijventerreinen kan worden gestimuleerd,
waardoor de emissie van chemische onkruidbestrijdingsmiddelen naar het grondwater wordt teruggebracht.
Meer informatie.
- Radio en TV ploegen volgen Oranjewoud met belevingsscan in Vlissingen, 2008
De gemeente Vlissingen besteedt de komende tijd veel aandacht aan 'schoon, heel, veilig en mooi groen' en vindt het belangrijk haar bewoners hierbij te betrekken. Oranjewoud kreeg de kans om Vlissingen te helpen en heeft op 21 augustus in de gemeente een belevingscan uitgevoerd. De aftrap vond plaats onder veel media-aandacht; lokale TV en radiostations waren erbij.
Meer informatie.
- Manifestatie Buurtalliantie met een oranje tintje, 2008
Op 20 november vond in de voormalige Van Nelle fabriek te Rotterdam de landelijke manifestatie '`Buurtalliantie' plaats. Dit gebeurde op initiatief van Aedes, de koepel van woningcorporaties. Op deze dag werden succesvolle projecten en methodieken gepresenteerd die een bijdrage kunnen leveren aan een versterkte samenwerking tussen organisaties en bewoners in de wijk. Zo ook de door Oranjewoud ontwikkelde 'Combinatiekamer'.
Meer informatie.
- Landelijke wedstrijd "De Uitdaging 2009: Werk aan de wijk!", 2009
De Nederlandse wijken hebben behoefte aan inspirerende, innovatieve en uitvoerbare initiatieven om de wijken weer leefbaar te maken of te houden. Daarom wordt deze landelijk wedstrijd georganiseerd.
Meer informatie
De winnaar